Viêm da tiếp xúc dị ứng và những điều bạn bên biết đến

Có khoảng gần 20% dân số mắc phải bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng. Cũng như nhiều bệnh da liễu khác, viêm da tiếp xúc dị ứng không đe dọa đến tính mạng con người, nhưng các triệu chứng của chúng có thể gây ngứa ngáy khó chịu và mất thẩm mỹ cho người bệnh. Ảnh hưởng của căn bệnh này đến công việc cũng như sinh hoạt hàng ngày là khá nghiêm trọng. Trong bài viết dưới đây chúng tôi tổng hợp và chia sẻ những thông tin cơ bản về bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng.

Viêm da tiếp xúc dị ứng
Bênh viêm da tiếp xúc dị ứng là bệnh gì?

BỆNH VIÊM DA TIẾP XÚC DỊ ỨNG LÀ GÌ?

Viêm da tiếp xúc dị ứng khó phân biệt với các dạng viêm da khác, đặc biệt là khi chúng cùng nhau xuất hiện trên cơ thể người bệnh. Bởi vậy trước hết cần phải hiểu được viêm da tiếp xúc dị ứng là gì?

Bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng là bệnh gì?

Bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng là một dạng viêm da eczema, bệnh là phản ứng của cơ thể khi tiếp xúc trực tiếp với các chất gây dị ứng. Cơ chế của bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng là tế bào lympho T và lớp protein bề mặt CD4 phát hiện ra kháng nguyên trên bề mặt da, sẽ giải phóng các cytokine sau đó kích hoạt hệ thống miễn dịch và gây ra triệu chứng viêm da. Các khu vực bị viêm da dị ứng do tiếp xúc sẽ nổi mẩn đỏ, mụn nước phồng rộp kèm theo triệu chứng ngứa ngáy, đỏ rát rất khó chịu. Tập hợp các mụn nước sẽ vỡ và tạo thành lớp vảy cứng trên bề mặt da. Nếu không được điều trị, vùng da bị viêm sẽ dần trở nên sẫm màu, sần sùi và nứt nẻ rất mất thẩm mỹ.

Theo nghiên cứu, những người có da nhạy cảm thuộc loại 4 thường bị rối loạn chức năng hàng rào bảo vệ da, họ cũng là những người dễ bị bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng nhất. Đặc biệt những bệnh nhân có tiền sử mắc các bệnh về da liễu như nước ăn chân tay, viêm da quanh miệng, viêm da dị ứng… cũng dễ mắc căn bệnh này khi chịu kích thích từ môi trường bên ngoài.

Viêm da tiếp xúc dị ứng
Bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng thường gặp nhiều ở những người có tiền sử mắc bệnh da liễu

Phân loại bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng

Viêm da thể tiếp xúc được chia thành hai loại chính bao gồm:

  • Viêm da tiếp xúc gây dị ứng: Xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với một loại hóa chất gây dị ứng nhất định. Tuy nhiên dấu hiệu của bệnh không xuất hiện ngay mà phải sau từ 12-72 giờ sau khi tiếp xúc thì các triệu chứng phát bệnh mới thấy rõ.
  • Viêm da tiếp xúc gây kích ứng: Xảy ra khi da tiếp xúc nhiều lần với chất kích thích nhẹ (như chất tẩy rửa hoặc dung môi) trong một thời gian dài. Ngoài ra nếu cơ thể tiếp xúc với các chất kích thích mạnh như axit, kiềm… thì có thể gây tổn thương da ngay lập tức.

NGUYÊN NHÂN VIÊM DA TIẾP XÚC DỊ ỨNG

Hầu hết bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc dị ứng đều do cơ thể tiếp xúc với các loại hóa chất khác nhau, khu vực nào tương tác trực tiếp với chất kích ứng đó thì sẽ là vị trí đầu tiên bị viêm da. Như vậy nguyên nhân gây viêm da dị ứng do tiếp xúc có thể xuất phát từ bất kỳ đối tượng nào xung quanh chúng ta như: thực phẩm, hương liệu, thuốc, trang phục, môi trường sống và làm việc…

Một số chất kích ứng có trong danh sách gây bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng bao gồm:

  • Niken: được công nhận là nguyên nhân gây dị ứng khá phổ biến, Niken là kim loại được sử dụng làm đồ trang sức, chìa khóa, nút quần áo và nhiều vật dụng khác. Theo ước tính có khoảng 2,5 triệu người trưởng thành Mỹ và 250.000 trẻ em bị dị ứng niken.
  • Các loại thuốc kháng histamin dạng uống hoặc kem kháng sinh bôi ngoài da (Bacitracin, Polysporin hoặc Triple)
  • Balsam: Một loại nhựa cây được sử dụng làm hương hiệu trong nhiều loại đồ uống và thực phẩm như vani nhân tạo, hương liệu quế.
  • Formaldehyde: Loại chất bảo quản, chất khử trùng có nhiều trong các sản phẩm như giấy, sơn, chất tẩy rửa gia dụng, quần áo và một vài dòng mỹ phẩm.
Viêm da tiếp xúc dị ứng
Chất tẩy rửa có thể là nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc dị ứng
  • Các sản phẩm chăm sóc cá nhân như chất khử mùi, xà phòng, sữa tắm, thuốc nhuộm tóc, sơn móng tay đều chứa hàm lượng nhỏ chất gây kích ứng da.
  • Các chất trong không khí, chẳng hạn như phấn hoa ragweed hoặc thuốc trừ sâu trong nông nghiệp.
  • Vàng: Kim loại quý giá này rất tiếc là nguyên nhân gây viêm da dị ứng tiếp xúc ở một số lượng không nhỏ bệnh nhân.
  • Mercaptobenzothiazole: chất được dùng để tạo ra các sản phẩm cao su, đặc biệt là giày, găng tay và lốp xe.

Ngoài ra một số trường hợp dùng các loại mỹ phẩm sẽ gây kích ứng da khi bạn đi dưới ánh mặt trời. Đặc biệt với trẻ em, đối tượng chiếm tỷ lệ không nhỏ bị viêm da tiếp xúc dị ứng thì nguyên nhân bắt nguồn từ việc dùng tã lót, khăn lau, phấn rôm, quần áo… có chất gây kích ứng với làn da nhạy cảm của các bé.

TRIỆU CHỨNG VIÊM DA TIẾP XÚC DỊ ỨNG

Dấu hiệu đầu tiên của viêm da tiếp xúc dị ứng là sự xuất hiện của những nốt ban đỏ hoặc tổn thương da tại vị trí tiếp xúc với hóa chất. Tùy thuộc vào chất gây dị ứng mà vết phát ban đó thể phồng rộp chứa nước bên trong hay nổi mề đay, đóng vảy rồi bong tróc, hoặc sưng tấy và loét dần ra xung quanh. Ngoài ra, các biểu hiện của viêm da tiếp xúc dị ứng có thể là các nốt sẩn đỏ, mụn nước hoặc vùng da đỏ ửng hơn vùng xunh quanh. Bởi vậy nhiều người khá chủ quan, xem nhẹ các dấu hiệu của viêm da tiếp xúc dị ứng. Tuy nhiên nếu không được điều trị phù hợp và kịp thời thì bệnh có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như: nhiễm trùng da, ngứa mãn tính…

viêm da tiếp xúc dị ứng
Ngứa và bong tróc trên da là triệu chứng viêm da tiếp xúc dị ứng

Thường các triệu chứng của bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng xuất hiện sau 24-48 giờ tiếp xúc với chất dây dị ứng. Còn ở viêm da tiếp xúc kích ứng, biểu hiện viêm da sẽ xuất hiện ngay khi tiếp xúc với hóa chất. Tuy nhiên viêm da tiếp xúc dị ứng có xu hướng lan rộng ra các vùng da lân cận nhanh hơn viêm da kích ứng. Các triệu chứng của viêm da tiếp xúc dị ứng có thể kéo dài một tháng trước khi chúng biến mất nhờ can thiệp của các biện pháp điều trị. Dù vậy những người đã từng bị căn bệnh này sẽ rất dễ phải sống chung với nó suốt quãng đời còn lại của họ vì chúng sẽ xuất hiện mỗi khi tiếp xúc với chất gây dị ứng.

ĐIỀU TRỊ VIÊM DA TIẾP XÚC DỊ ỨNG NHƯ THẾ NÀO?

Hầu hết các trường hợp bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng sẽ tự khỏi khi bệnh nhân không còn tiếp xúc với chất gây kích ứng nữa. Tuy nhiên quá trình diễn tiến của bệnh thì cần được điều trị bằng thuốc và lưu ý những điều sau:

  • Không gãi khi bị viêm da tiếp xúc, vì gãi có thể làm cho vùng da tổn thương thêm, thậm chí gây ra nhiễm trùng da.
  • Làm sạch da bằng nước ấm để loại bỏ ngay chất gây kích ứng khi phát hiện ra.
  • Ngừng sử dụng bất kỳ sản phẩm nào mà bạn nghĩ nó là nguyên nhân gây ra căn bệnh này.
  • Dùng các loại kem bôi chống ngứa như kem dưỡng da calamine ( Caladryl, Swan) hoặc kem hydrocortisone.
  • Có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu để uống thuốc kháng histamin như diphenhydramine giúp giảm triệu chứng ngứa và giảm phản ứng dị ứng.

Phần lớn các trường hợp viêm da tiếp xúc dị ứng không đáng lo ngại ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên nếu bạn bị viêm da tiếp xúc ở các vị trí nhạy cảm như vùng quanh mắt, trên mặt, quanh miệng thì nên tìm đến các phòng khám chuyên khoa hoặc bệnh viện da liễu để được chẩn đoán và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Nếu cần được tư vấn hoặc muốn tìm hiểu thêm về vấn đề trên quý độc giả có thể nhấp vào chọn:

Bác Sĩ Chuyên Khoa sẽ giải đáp mọi thắc mắc của quý độc giả. (*) Mọi thông tin cá nhân đều được bảo mật an toàn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *